Εργοθεραπεία

«Η Εργοθεραπεία είναι ένας τομέας της υγείας που ενδιαφέρεται για τη διευκόλυνση και την ευημερία. Μέσα από τη θεραπευτική χρήση της αυτοφροντίδας, της εργασίας, και των δραστηριοτήτων παιχνιδιού σκοπεύουν στην ανεξάρτητη λειτουργικότητα, ενισχύουν την ανάπτυξη, και αποτρέπουν την ανικανότητα. Θέτονται στόχοι και προσαρμόζουν το περιβάλλον για να επιτύχουν τη μέγιστη ανεξαρτησία και για να ενισχύσουν τη ποιότητα ζωής.» (Jacobs & Jacobs, 2004,p. 159)

     Η Εργοθεραπεία είναι μία ειδικότητα υγείας που σχετίζεται με την ανάπτυξη της ικανότητας του ατόμου να λειτουργεί ανεξάρτητα και λειτουργικά στο περιβάλλον του και να διευθετεί οργανωμένα τον ελεύθερο χρόνο του.

     Απευθύνεται σε τομείς εκπαίδευσης και παρέμβασης που έχουν ως στόχο την αυτό-εξυπηρέτηση, την ικανότητα παιχνιδιού, την ικανότητα ανεξάρτητης και λειτουργικής εργασίας και την ικανότητα χρήσης λειτουργικών μορφών κοινωνικοποίησης. Επίσης παρεμβαίνει στην πρόληψη εμφάνισης δυσκολιών. Μπορεί να περιλαμβάνει προσαρμογές στην εργασία ή το περιβάλλον του ατόμου για να αυξήσει την ανεξαρτησία και την ποιότητα της ζωής.

   Η ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ βοηθά τα παιδιά στο να αναπτύξουν την ακολουθία των δεξιοτήτων που αποτελούν τη βάση επάνω στην οποία η εκμάθηση πιο υψηλού επιπέδου μάθησης χτίζεται. Η δημιουργική κινητική επιδεξιότητα και η φαντασία και ιδεασμός στο παιχνίδι χρησιμοποιούνται στη θεραπεία για να αναπτύξουν την ανεξαρτησία και την αυτό-κυριαρχία (έλεγχο εαυτού) στο σπίτι και το μαθησιακό περιβάλλον.

 

Τα σημάδια που θα σας οδηγήσουν στον εργοθεραπευτή 


Σύμφωνα με τον Αμερικανικό Σύλλογο Εργοθεραπευτών, πρέπει να αναζητήσετε εργοθεραπευτική αξιολόγηση αν το παιδί σας παρουσιάζει τρεις ή περισσότερες από τις παρακάτω δυσκολίες:
●Δεν παίζει με τα παιχνίδια της ηλικίας του. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να σημαίνει ότι το παιδί δεν ενδιαφέρεται γι’ αυτά (επειδή π.χ. αντιμετωπίζει κάποιο ψυχολογικό πρόβλημα) ή ότι δεν τα καταφέρνει (επειδή π.χ. είναι λίγο πιο πίσω αναπτυξιακά σε σχέση με την ηλικία του).
● Δυσκολεύεται να αυτοεξυπηρετηθεί. Δεν έχει δηλαδή, ανάλογα με την ηλικία του, τις κατάλληλες δεξιότητες ώστε να φάει μόνο του, να βάλει τα ρούχα ή τα παπούτσια του, να πάει στην τουαλέτα κλπ.
● Μοιάζει αδύναμο, έχει δηλαδή ελαττωμένο μυϊκό τόνο. Πρόκειται για ένα παιδί που φαίνεται να μην έχει αντοχή, που είναι χαλαρό-πλαδαρό.
●Πέφτει εύκολα κάτω.
● «Τρακάρει» πάνω σε άλλους ή σε έπιπλα.
● Χτυπάει εύκολα, επειδή δυσκολεύεται να εκτιμήσει τη θέση του σώματός του στο χώρο.
● Σπάει συχνά τα παιχνίδια του.
●Δεν του αρέσει να πηδάει, να κάνει κούνια.
●Δυσκολεύεται να ζωγραφίσει μέσα σε πλαίσιο, να κάνει παζλ ή να κόψει με το ψαλίδι στο νηπιαγωγείο.
Παρουσιάζει καθυστέρηση στην ανάπτυξη του λόγου και της ομιλίας του.
● Η ομιλία του είναι δυσνόητη και χωρίς σωστή άρθρωση.
● Είναι υπερκινητικό και δεν μπορεί να ησυχάσει.
● Δεν του αρέσουν οι αγκαλιές, το μπάνιο, το κόψιμο των νυχιών ή το κούρεμα των μαλλιών, ίσως επειδή δεν του αρέσει να το αγγίζουν.
● Είναι πολύ ευαίσθητο σε οσμές, γεύσεις, θορύβους ή αγγίγματα.
● Αποφεύγει την παιδική χαρά.
● Έχει δυσκολίες στον ύπνο.
● Λερώνεται υπερβολικά, επειδή π.χ. δυσκολεύεται να χρησιμοποιήσει το πιρούνι για να φάει, ή δεν τρώει κάποιες βασικές τροφές.
● Δεν μπορεί να συγκεντρωθεί ή συγκεντρώνεται υπερβολικά σε μία δραστηριότητα, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να μεταβεί σε άλλη.
● Χρειάζεται περισσότερη εξάσκηση από άλλα παιδιά για να μάθει καινούργια πράγματα.
● Αντιστρέφει γράμματα και αριθμούς, δεν αφήνει διαστήματα μεταξύ των γραμμάτων και των λέξεων που γράφει, συνήθως στην Α΄ δημοτικού.
● O γραφικός του χαρακτήρας είναι πολύ κακός.
● Κουράζεται εύκολα με τις σχολικές του εργασίες.
● Δυσκολεύεται να ακολουθήσει προφορικές οδηγίες.
●Έχει μειωμένη αυτοπεποίθηση.
● Δεν έχει φίλους της ίδιας ηλικίας και προτιμά να παίζει με μικρότερα ή με μεγαλύτερα παιδιά.

   Ο εργοθεραπευτής, μέσω ειδικών τεστ, δομημένων δραστηριοτήτων αλλά και μέσω της παρατήρησης αξιολογεί αρχικά τις ικανότητες και τις ελλείψεις του κάθε παιδιού και έπειτα σχεδιάζει και εφαρμόζει την θεραπευτική παρέμβαση.

   Το βασικό εργαλείο της Εργοθεραπείας είναι η σκόπιμη δραστηριότητα (παιχνίδι). Η χρήση δραστηριότητας ως θεραπευτικό μέσο διαχωρίζει την εργοθεραπεία από τις άλλες ειδικότητες. Χρησιμοποιώντας πολλά παιχνίδια όπως μπάλες, κούνιες, πάζλ, πλαστελίνες κ.α., η θεραπεία γίνεται για το παιδί  ένα ευχάριστο παιχνίδι.

   Το παιχνίδι είναι ένα αναπόσπαστο μέρος της ζωής του παιδιού και λόγω αυτής την σημασίας που έχει για το παιδί έχει γίνει ένα σημαντικό μέσο θεραπείας στην Εργοθεραπεία. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να βοηθήσει το παιδί να αναπτύξει ή να βελτιώσει δεξιότητες, ή το ίδιο το παιχνίδι να είναι ο στόχος της θεραπείας δηλαδή να βοηθήσουμε το παιδί να μάθει τις απαραίτητες δεξιότητες για να μπορέσει να παίξει.

Το παιχνίδι σαν θεραπευτικό μέσο

   Το παιχνίδι χρησιμοποιείται σαν μέσο θεραπείας για την ανάπτυξη ή βελτίωση δεξιοτήτων σ' όλες τις βασικές συνιστώσες εκτέλεσης λειτουργικών ενασχολήσεων (κινητικές, αντιληπτικές, γνωστικές, ενδοπροσωπικές και διαπροσωπικές δεξιότητες).

 

Κινητικές δεξιότητες

   Το παιδί μπορεί να κινητοποιηθεί από ένα αγαπημένο του παιχνίδι και να ξεκινήσει να μπουσουλάει ή να περπατάει. Κινητικά παιχνίδια με μπάλες και ο εξοπλισμός παιδικής χαράς (π.χ. κούνια, τραμπάλα, τραμπολίνο κ.α.) βελτιώνουν το συντονισμό, την αντοχή, τη δύναμη, την ισορροπία και την αδρή κινητικότητα. Παιχνίδια με κατασκευές (π.χ. τουβλάκια και χάντρες) μπορούν να βοηθήσουν την λεπτή κινητικότητα.

Αντιληπτικές δεξιότητες

   Παιχνίδια με διάφορους ήχους και επιφάνειες βοηθούν την αφή και την ακοή, με φαγητό την γεύση και με λουλούδια και άρωμα την όσφρηση. Επίσης τα παιχνίδια βοηθούν τα παιδιά να κατανοήσουν διάφορες έννοιες, όπως μικρό - μεγάλο, μπροστά - πίσω, κ.α. Κινητικά παιχνίδια βοηθούν στην ανακάλυψη του σώματος, στην ισοροπία και κατασκευές βοηθούν στην ανάπτυξη της πλευρίωσης (δεξί - αριστερό) και στον οπτικοκινητικό συντονισμό.

Γνωστικές δεξιότητες

   Με την συστηματική χρήση παιχνιδιών το παιδί βοηθιέται να μάθει πολλές από τις βασικές έννοιες και γνώσεις (π.χ. χρώματα, σχήματα, ζώα, φρούτα κ.α.) και να βελτιώσει την μνήμη του. Επίσης, όταν το παιχνίδι προσφέρει κίνητρο στο παιδί, το βοηθάει να προσέχει, να συγκεντρώνεται και να σκέφτεται μ' έναν οργανωμένο τρόπο.

Ενδοπροσωπικές/Ψυχολογικές και Διαπροσωπικές δεξιότητες

   Η Αναπτυξιακή παιχνιδοθεραπεία στοχεύει να προσφέρει την ευκαιρία στο παιδί να φτάσει στη κατάλληλη ηλικία συναισθηματικής ανάπτυξης για την χρονολογική του ηλικία. Για την υγιή ανάπτυξη της προσωπικότητάς του, το παιδί πρέπει να περάσει με επιτυχία από τα διάφορα στάδια της συναισθηματικής ανάπτυξης. Χρησιμοποιούνται παιχνίδια κατάλληλα για τα διάφορα στάδια της ανάπτυξής του.

Βοήθεια στην εκτέλεση Λειτουργικής Ενασχόλησης

   Το παιχνίδι (και ιδιαίτερα το συμβολικό παιχνίδι) μπορεί να βοηθήσει στην άμεση εκμάθηση της λειτουργικής ενασχόλησης και ειδικά των δραστηριότητων καθημερινής ζωής π.χ. το παιδί μαθαίνει να ψωνίζει στο δήθεν "μαγαζί" και να χρησιμοποιεί μαχαιροπήρουνα στο γεύμα που θα κάνει με τις κούκλες.